Is Het Nieuwe Werken risico’s accepteren?

Sinds enige tijd is Het Nieuwe Werken de trend waar we allemaal aan mee moeten doen. Of het nu gaat om waar je werkt, op welke tijden je werkt en hoe je werkt, dat is allemaal een keuze van de medewerker geworden. Zo lang resultaten maar naar tevredenheid zijn.

Het moet gezegd, Het Nieuwe Werken is de oplossing voor een groot aan tal zaken waar we mee worstelen . Allereerst wordt de CO2 uitstoot en het aantal files flink teruggedrongen door een afname in woon-werk verkeer. Daarnaast wordt de work/life balance van de medewerkers een stuk beter omdat werk en privé veel beter op elkaar kunnen worden afgestemd. Ook de tevredenheid en productiviteit van de medewerker, zou door het slimmer werken, groter moeten zijn, omdat hij of zij veel meer op zijn of haar eigen manier het werk kan inrichten en uitvoeren.

Toch is er een belangrijke keerzijde van Het Nieuwe Werken. Laten we het maar noemen: Het Onzichtbare Werken. Want werken buiten het directe (toe)zicht van de werkgever, brengt de nodige integriteitrisico’s met zich mee. Mensen die minder uren werken dan ze voor zijn aangenomen (urenfraude) zijn nog het minst . Het Nieuwe Werken gaat immers uit van resultaatverplichting, verantwoordelijkheid, kwaliteit en vertrouwen, nietwaar?

Voor ICT en security professionals breekt echter een spannende tijd aan. Zij moeten er voor zorgen dat alles veilig en vertrouwd blijft, met behoud van de vrijheid en flexibiliteit van werken.

En wat te denken van het gezonde zelfreinigende vermogen van een organisatie wanneer het gaat om integriteitrisico’s en bedrijfsfraude? In veel organisaties is er een algemeen heersende norm die wordt gevormd en bepaald door cultuurdragers in een organisatie. Nu de helft van de medewerkers niet of op verschillende tijden op kantoor is, komen dergelijke normen en waarden veel minder ter sprake en worden minder uitgedragen.

Ook neemt de gelegenheid tot het plegen van fraude en/of het niet integer handelen door medewerkers sterk toe. Immers ‘wat het oog niet ziet, dat het hart niet deert’. Oftewel; de controlemechanismen die er waren en de drempels die er waren om zaken te doen die het kantoorlicht niet kunnen verdragen, worden steeds kleiner. Collega’s staan als je thuis werkt niet ineens achter je en vangen als je in de achtertuin zit geen flarden van een niet integer telefoongesprek op. Om nog maar te zwijgen over de ‘zachtere’ factoren die een rol spelen in integriteitsrisico’s en bedrijfsfraude. De mate waarin medewerkers zich door Het Nieuwe Werken emotioneel en cultureel verbonden voelen met de organisatie waar ze werken, zou wel eens kunnen afnemen.

Werkgevers zullen dus controlemechanismen in moeten voeren die deze risico’s verkleinen, maar tegelijkertijd het concept van Het Nieuwe Werken geen grof geweld aan doen. Dat kan door aan de ‘voorkant’ een aantal zaken goed te regelen. Zaken als het screenen van nieuw personeel en het implementeren van en aandacht schenken aan een duidelijke gedragscode, zijn belangrijke zaken die zorgen voor een integere uitgangspositie.

Vervolgens zal je als organisatie in het proces van werken een aantal afspraken moeten maken met elkaar als het gaat om afstemming en verantwoording van zaken. Als je op elkaar wilt blijven rekenen waar het gaat om integriteit en fraude preventie, zal je als organisatie een aantal afspraken moeten maken.

Tegelijkertijd zal er door de ICT en security professionals vernieuwend moeten worden gedacht en gehandeld. De fossiele gewoonten die nog steeds aanwezig zijn moeten snel worden geïsoleerd. Zij zullen de vele technische mogelijkheden moeten benutten om te zorgen voor voldoende beveiliging en controle. En hier en daar wat controlemechanismen moeten inbrengen.

En ja, deze zullen soms ingaan tegen de basisprincipes van Het Nieuwe Werken. Het gedachtegoed is erg mooi, het is een zegen voor veel organisaties en medewerkers en het zorgt voor minder files en een betere work/life balance. Maar de vraag die mij blijft bezighouden: gaat Het Nieuwe Werken een explosieve groei van bedrijfsfraude opleveren als we de risico’s accepteren of moeten we als waakhonden van integriteit hier een serieuze interventie doen?

Marcel Boekhorst
Algemeen directeur Signum Interfocus Riskmanagement
Dé onderzoekers van bedrijfsfraude en integriteitsrisico’s